นับหนึ่งกับ “สำนักข่าวชาวบ้าน”

น้องๆ ในกองบรรณาธิการ ถามว่า “สำนักข่าวชาวบ้าน” ที่เรากำลังเริ่มต้นทำด้วยกันเป็นสื่อประเภทไหน? คำตอบจากพี่เปี๊ยก พี่แจง พี่แวว คือ เราเป็น public media

คนทั่วไปนั้นคุ้นเคยกับสื่อเก่า (old media) ซึ่งก็คือสื่อทีวี วิทยุ หนังสือพิมพ์ แล้วเทคโนโลยีของโลกวันนี้ก็ได้ทลายกำแพงของสื่อเก่า นำไปสู่การเกิดของสื่อใหม่ (new media) ในโลกอินเตอร์เนต ที่ดูเหมือนจะมีจุดยืนอยู่บนขั้วตรงข้ามกับสื่อเก่าอย่างย้อนแย้งกัน

new media เปิดโลกแห่งการเรียนรู้ให้มนุษยชาติชนิดที่คนในยุคก่อนๆ ไม่อาจจินตนาการได้ หากสิ่งที่ดูเหมือนจะเป็นข้อด้อยของสื่อใหม่ก็คือ information ซึ่งเป็นขยะจำนวนมาก สิ่งที่เราต้องทำก็คือ สังเคราะห์และพัฒนา information เหล่านั้นให้เป็น data base และ knowledge เผยแพร่สู่สาธารณะ โดยหัวใจของเราคือการใช้ “ความรู้” เป็นตัวขับเคลื่อนสังคม

อาจพูดได้ว่า public media ของเรานั้นยืนอยู่ตรงกลางระหว่าง old media และ new media เราใช้ความได้เปรียบของเทคโนโลยีสื่อใหม่ ขณะที่ใช้จริยธรรมแบบสื่อเก่ามากำกับ

แล้วพี่ๆ ก็เป็นฝ่ายตั้งคำถามกับเราว่า หน้าที่ของสำนักข่าวชาวบ้านคืออะไร?

ตลอดเวลาที่ผ่านมา ฉันพูดได้ไม่เต็มปากว่าตัวเองเป็นสื่อมวลชนหรือนักข่าว เนื่องจากฉันไม่แน่ใจว่าคนทั่วไปให้ความหมายของคำสองคำนี้อย่างไร และฉันบอกไม่ได้ว่าหน้าที่ของสื่อมวลชนที่ดีอย่างที่วิชาชีพวารสารศาสตร์กำหนดไว้เป็นอย่างไร แต่แน่นอนว่า ในนามของคนธรรมดาคนหนึ่ง ฉันบอกได้ว่าฉันต้องการทำอะไร…

ฉันมีความเชื่อว่า แม้เราจะไม่มีทั้งอำนาจการเมือง อำนาจทหาร อำนาจการเงิน หรืออำนาจใดๆ ที่จะไปรื้อโครงสร้างที่โค-ตรไม่เป็นธรรมของโลกใบนี้ที่เราอยู่ แต่ “อำนาจความรู้” นั้นสามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นได้…โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ใน “หัวใจ” ของมนุษย์

เราอยู่ร่วมกันในโลกใบนี้อย่างซับซ้อนมากขึ้นทุกวัน เราแปลกแยก เราโดดเดี่ยว เราทำร้ายกันและกันอย่างไม่ตั้งใจ เราหลายคนไม่รู้ว่า แรงงานราคาถูกผู้สร้างโลกที่หากินไปวันๆ นั้นเป็นฐานที่มั่นคงให้ชีวิตเรายังไง เพื่อนรักของฉันคนหนึ่งไม่รู้ว่า การตั้งราคาเพื่อค้ากำไรมหาศาลของผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์ที่เธอนำเข้าจากต่างประเทศนั้นเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ระบบสาธารณสุขไทยล้มเหลว ทำให้คนจนจำนวนมากก็ไม่มีโอกาสที่จะเลือกรักษาลมหายใจของตัวเอง เช่นเดียวกับเพื่อนที่แสนดีของฉันอีกหนึ่งคนที่ไม่รู้ว่า กิจการปุ๋ยที่ทำกำไรมากมายให้ครอบครัวเธอได้มีชีวิตที่เพียบพร้อมนั้น ได้ฆ่าเกษตรกรไทยทางอ้อมไปแล้วกี่ราย คล้ายๆ กับที่คนมากมายไม่รู้ไม่เข้าใจว่า เด็ดดอกไม้สะเทือนถึงดวงดาว ได้อย่างไร

ฉันมีความเชื่ออีกอย่างว่า มนุษย์เรานั้นเกิดมาพร้อมหัวใจที่งดงาม หากรู้ว่าสิ่งที่เราทำเกี่ยวพันและส่งผลต่ออื่นๆ อีกมากมายอย่างไร เราจะคิดถึงคนอื่นมากขึ้น ทำร้ายกันน้อยลง ฉันเชื่อถึงขนาดว่า การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ที่ทำให้มนุษย์เรามีขนาดหัวใจที่ใหญ่ขึ้นนั้น เป็นพลังสำคัญในการสร้างสังคมใหม่ที่เท่าเทียม

นั่นคือหน้าที่ของสำนักข่าวชาวบ้าน เราจะสื่อสารความรู้เพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลง เราจะค่อยๆ วางจิ๊กซอว์ชิ้นเล็กๆ ลงไป เพื่อเชื่อมโยงโลกทั้งใบเข้าด้วยกัน จนกระทั่งวันหนึ่งเราจะเห็นภาพของโลกที่เราอยู่ชัดเจนขึ้น

เราบางคนอาจเดินทางมาไกลถึงคำตอบที่ว่า เราเกิดมาเพื่ออะไรในโลกใบนี้

ไม่รู้ว่ามันจะเป็นเพียงแค่ความฝันหรือเปล่า…แต่ฉันกำลังนับหนึ่งกับสำนักข่าวชาวบ้านแล้วนะ

พร้อมจะไปด้วยกันไหม?